Las Hogueras de San Juan to największy cykl świąt w Alicante. Składa się z imprez, które trwają przez cały czerwiec, a ich kulminacyjny moment przypada na dni między 19 a 25 tego miesiąca. Uroczystości przyciągają ogromną ilość odwiedzających i mobilizują mieszkańców miasta zarówno do ich organizacji, jak i do późniejszej celebracji. Las Hogueras de San Juan ogłoszone zostały Narodową Atrakcją Turystyczną oraz Obiektem Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
Święto swoje korzenie ma w pogańskich rytuałach rolniczych, które obchodzono podczas przesilenia letniego, czyli najdłuższego dnia w roku. Podczas tego obrządku oddawano cześć ogniowi, który był symbolem oczyszczenia, przeganiał złe duchy i energie. W późniejszych czasach, po przyjęciu chrześcijaństwa, rytuał połączono ze świętem San Juana Baptisty (Świętego Jana Baptysty), które przypada na 24 czerwca. Na terenie Alicante i na jego obrzeżach rolnicy wykorzystywali maksymalnie ten najdłuższy dzień w roku na zbiory, a najkrótszą noc na palenie śmieci i starych rupieci. W wieku XIX tradycja rozpowszechniła się wśród mniej zamożnych mieszkańców miasta, natomiast część bogatszej klasy była za jej zakazem. Z tego powodu, podczas tej epoki, urząd miasta zabronił świętowania Hogueras, a na tych, którzy łamali przepis, nakładane były wysokie kary pieniężne. W 1881, z niewiadomych powodów, magistrat zapomniał ustanowić powyższego zakazu i miasto świętowało wówczas jedne z najwspanialszych i niezapomnianych Hogueras. W późniejszych latach ponownie zostały zakazane, jednak w dalszym ciągu były celebrowane w ukryciu. Dopiero w roku 1928, dzięki postaci José Marii Py, Las Hogueras zostały uznane za oficjalne święto, głównie po to, aby przyciągnąć turystów, którzy w tamtych latach za swoją destynację częściej obierali wybrzeża Kantabrii. Oficjalne przygotowania wzorowane były na Fallas de Valencia, czyli Święcie Ognia w Walencji, które wówczas cieszyły się dużym uznaniem i prestiżem. Pierwsza i kolejne edycje Las Hogueras de San Juan odniosły sukces, co przekonało władze o ważności i potrzebie świętowania tego wydarzenia.

W dzisiejszych czasach uroczystości na cześć San Juana składają się z nierozłącznych momentów i elementów. Na pierwszym miejscu należy wspomnieć o ninots, co w języku walenckim oznacza „kukły”; są to figury zrobione z drewna i masy papierowej, w satyryczny sposób przedstawiające osoby, które w danym roku cieszą się popularnością. Każda dzielnica miasta biorąca udział w Las Hogueras przygotowuje jedną kukłę, która następnie wystawiana jest w konkursie. Plantá, czyli prezentacja figur na specjalnych instalacjach. Od tego dnia mieszkańcy i turyści mogą cieszyć się ich widokiem w każdej dzielnicy. Każdego roku wybierane są dwa ninots, które zostaną „ułaskawione” – jeden z kategorii figur dla dorosłych, drugi z kategorii bajkowych figur dla dzieci. „Ocalone” figury umieszczane są w Museo de Las Hogueras, które mieści się przy la Rambla Méndez Núñez nr 29.

Kolejnym ważnym etapem jest jest mascaletá, czyli konkurs pirotechniczny, który odbywa się przy plaza de los Luceros. Niewątpliwe jest to jeden wielki festiwal prochu i dźwięku, a wybuchy i zapachu dymu unoszące się w powietrzu nikogo nie pozostawią obojętnym. Przed wybuchem skandalu dotyczącego sztucznych ogni, zwyczajem były także przemarsze wielkich figur.

Podstawowym element wokół którego skupiają się uroczystości są barracas, czyli podłużne namioty, mogące pomieścić pod swym dachem wiele osób. Co ciekawe, są one opłacane przez mieszkańców dzielnic, w których odbywają się Las Hogueras. Zwykle ustawia się je przy ulicach i otacza ogrodzeniem, natomiast ich wejście stanowi fasada udekorowana alegorycznymi motywami. W dniu „kremacji” zostaje ona spalona razem z ninots. W środku namiotów znajdują się stoły, krzesła, bar i scena. Jest to miejsce przeznaczone na jedzenie, picie i tańczenia – jednym słowem, odbywa się tam jedna wielka fiesta. Niezwykłą popularnością cieszą się nocne imprezy uliczne, na które wstęp jest darmowy.

W każdej dzielnicy odbywają się wybory na miss lub królową uroczystości, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Ze wszystkich Belleas del Forc (Piękności Ognia) wybierana jest królowa lub miss oraz jej damy dworu.

Równie ważny jest też pochód orkiestr i delegacji, który odbywa się w sobotę poprzedzającą Plantę. Członkowie różnych delegacji, którzy reprezentują daną dzielnice, ubrani są w tradycyjne stroje rolników. Towarzyszą im Piękności Ognia oraz ich damy dworu. Wraz z delegacjami w pochodzie biorą udział grupy muzyczne, pochodzące z różnych miejsc w prowincji.

Kolejnym istotnym elementem Las Hogueras jest składanie kwiatów. Królowa uroczystości i jej damy dworu, reprezentanci delegacji, organizatorzy i tysiące mieszkańców miasta ofiarowują przepiękne bukiety, z których następnie układany jest efektowny, wielobarwny dywan kwiatowy. Wystawiany jest on przed konkatedrą na cześć Virgen del Remedio, czyli Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, patronki Alicante.

Na dzień 23 czerwca przypada międzynarodowy pochód ludowy grup muzycznych, powozów i tancerek, pochodzących z różnych zakątków świata. Uczestnicy zarażają swą młodością, radością i kolorytem publiczność, która przygląda się przemarszowi. Rozpoczyna się on na plaza de los Luceros, przechodzi przez aleję Alfonsa X el Sabio, la Ramblę, kończąc na plaza del Ayuntamiento. W nocy Hougeras przenoszą się na plażę, wśród których największą popularnością cieszą się plaża Postiguet i San Juan. Podczas tej nocy mają miejsce niezwykle symboliczne i zarazem przesądne rytuały: młodzież i dzieci przeskakują nad ogniskami, które rozpalone są przy użyciu starych przedmiotów (nierzadko przynoszących złe wspomnienia) i kawałków drewna. Jak podaje tradycja, należy przeskoczyć co najmniej siedem razy, aby odpędzić złą energię i nieszczęśliwe zdarzenia, zamknąć stary rozdział i rozpocząć nowy. Niektórzy uczestnicy mają ze sobą karteczki, na których zapisane są ich zmartwienia, których chcą się pozbyć, lub życzenia i marzenia, które chcą spełnić. Jeszcze inni decydują się na kąpiel nago, ze wzrokiem utkwionym w księżyc, co ma zapewnić, według wróżby, zdrowie przez cały rok. Oczyszczające, a zarazem antagoniczne siły ognia i wody łączą się ze sobą podczas tej magicznej nocy.

24 czerwca o północy, rozpoczyna się Cremá, czyli palenie kukieł ninots. Sygnałem rozpoczęcia są sztuczne ognie puszczane z zamku Santa Bárbara, które przybierają formę palmy i dzięki którym, przez kilka chwil, całe miasto otoczone jest przez łunę światła. Następnie, w pierwszej kolejności podpalana jest oficjalna hoguera, czyli figura znajdująca się na plaza del Ayuntamiento, a dopiero potem w ogniu stają kukły z innych dzielnic. W ten oto sposób, miasto „płonie” w każdym swoim zakątku. Strażacy nie zwlekają z przemieszczaniem się z miejsca na miejsce, a robota dosłownie „pali” im się w rękach. Woda i ogień ponownie łączą się, aby dokonać „oczyszczenia”. Jednakże nie oznacza to końca imprezy – wręcz przeciwnie, przeciągną się ona do samego rana.

 

Harmonogram atrakcji oraz imprez organizowanych w ramach Hogueras de San Juan

Czwartek, 6 czerwca
19:00: Zakończenie i zamknięcie wystawy „Exposición del Ninot” oraz wybór Ninot Induldat, czy też Ninot Indultado, który w tym roku zostanie ocalony przed spaleniem i powędruje na wystawę w Museo de las Hogueras.

Sobota, 8 czerwca
14:00: pokaz pirotechniczny mascaletá przy placu Plaza de Luceros.
20:00: Parada figur Ninot. Przejście delegacji głównymi ulicami Alicante. Każdą grupę wyróżniały będą dekoracje oraz motywy przewodnie, tematycznie dopasowane do hoguery, która im towarzyszy. Pochód przemierzy ulice calle Alfonso X el Sabio, Rafael Altamira, Rambla de Méndez Nuñez i zakończy się przy placu plaza del Ayuntamiento.

Niedziela, 9 czerwca
14:00: Mascaletá przy placu plaza de los Luceros.
19:00: Rozdanie nagród i wyróżnień tegorocznym zwycięzcom z rąk Bellea del foc i jej dam dworu w ogrodach Diputación de Alicante.

Piątek, 14 czerwca
23:45: Arribada del foc, czyli nadejście ognia. Spektakl sensoryczny łączący światło, dźwięk i pirotechnikę, który odbędzie się przed wejściem do Corte Inglés, przy ulicy calle Churruca.

Sobota, 15 czerwca
14:00: Pierwszy dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, organizowany przez Pirotecnia Turís de Valencia.
20:00: Występ grup muzycznych i przemarsz delegacji. Tegoroczne Belleas del foc, czyli Piękności Ognia, wraz ze swoimi damami będą towarzyszyć członkom delegacji ubranym w tradycyjne rolnicze stroje, którzy razem z grupami muzycznymi przejdą w paradzie przez plac Plaza de los Luceros, ulice Alfonso X El Sabio, Rambla de Méndez Núñez, Calle Altarmira i plac Plaza de Ayuntamiento.

Niedziela, 16 czerwca
14:00: Drugi dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, prowadzony przez Pirotecnia Tamarit.

Poniedziałek, 17 czerwca
14:00: Trzeci dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, prowadzony przez pochodzącą z Granady Pirotecnia Alpujarreña.
23:00: Mascaletá nocna organizowana przez hoguera de la Condomina w alei avenida Historiador Vicente Ramos.

Wtorek, 18 czerwca
14:00: Czwarty dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, prowadzony w tym dniu przez kanaryjską Pirotecnia Piromart.

Środa, 19 czerwca
14:00: Piąty dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, pod kierownictwem walenckiej Pirotecnia Fuegos Articiciales de Mediterráneo.
0:00: La Plantá de Hogueras – w każdej dzielnicy zamontowane i ustawione zostaną namioty oraz duże i małe hogueras.
„XXIII Certamen de Ninots de Carrer” – rozpoczęcie konkursu na figury Ninots w każdej dzielnicy.

Czwartek, 20 czerwca
9:00: Wizytacja i ocena wszystkich Hogueras Infantiles y Ninots de Carrer dokonana przez jury.
14:00: Szósty dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, pod przewodnictwem Pirotecnia Coeters Dragón de Villena z Alicante.
17:00: Ogłoszenie zwycięzców w kategoriach „Hogueras Infantiles” i „Ninots de Carrer”. Następnie oficjalna wizyta u zwycięskiej figury.
22:00: Festyn uliczny w namiotach i racós.
23:45: Widowiskowa nocna mascaletá pt. „La lengua del dragón” (“Język węża”), organizowana przez la Hoguera Pla del Bon Repòs-La Goteta, przy rondzie smoka na Bulevar del Pla.
00:00: La Plantá – konkurs namiotów i hogueras adultas, czyli „dorosłych”, bardziej poważnych. O północy tradycyjna kolacja, podczas której królują bacores, czyli figi oraz tradycyjny placek coca amb tonyina, o którym wspominaliśmy w jednym z naszych artykułów.

Piątek, 21 czerwca
08:00: Tradycyjna Despertá, czyli pobudka. Od rana dzielnice przygotowują się na wizytę członków jury.
09:00: Wizytacja członków jury i ocena wszystkich hogueras biorących udział w konkursie.
12:00: Trybut Gabriela Miró na placu plaza Gabriel Miró
13:00: Trybut José José María Py przy ulicy José María Py.
14:00: Siódmy dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, organizowany przez Pirotecnia Ferrández z Alicante.
17:00: Przyznanie nagród w każdej kategorii i oficjalne odwiedziny zwycięzkiej hoguery.
19:00: Składanie kwiatów Virgen del Remedio, czyli Matce Boskiej Uzdrowicielce, patronce Alicante. Przemarsz od placu plaza del Ayuntamiento, przez ulicę Rafael Altamira, Rambla de Méndez Núñez, aż do Portal de Elche.
22:00: Festyn uliczny w racós i w namiotach.

Sobota, 22 czerwca
08:00: Despertá we wszystkich dzielnicach biorących udział w Hogueras.
11:00: Pochód zwycięzców w różnych kategoriach, który przejdzie od placu plaza del Ayuntamiento, przez ulicę calle Rafael Altamira, Rambla de Méndez Núñez, kończąc przy Portal de Elche.
14:00: Ósmy dzień konkursu mascletás przy placu plaza de los Luceros, uświetniony obecnością Pirotecnia Martí de Castellón.
19:00: Drugie złożenie kwiatów. Trasa pochodu taka sama jak dnia poprzedniego – od placu plaza de los Luceros, Alfonso el Sabio, Rambla de Méndez Núñez, ulica calle San José, plaza de Abad Penalva, kończąc przy konkatedrze San Nicolás.
22:00: Festyn uliczny w namiotach i racós.

Niedziela, 23 czerwca
08:00: Despertá we wszystkich dzielnicach biorących udział w Hogueras.
12:00: Wręczenie nagród związanych ze składaniem kwiatów przy Mercadito de Fogueres.
14:00: Dziewiąty dzień konkursu mascaletás przy placu plaza de los Luceros, przeprowadzony przez Pirotecnia Fuegos Artificiales Hermanos Ferrández z Murcji.
20:00: Obchody LXIV międzynarodowego przemarszu folklorystycznego. Grupy muzyczne, powozy i tancerze z całego świata będą zarażać rytmem i rozsiewać swoją sztukę podczas parady idącej od placu plaza de los Luceros, przez ulice Alfonso El Sabio, Rambla de Méndez Núñez, Altamira, kończąc przy plaza del Ayuntamiento.
22:00: Festyn uliczny w namiotach i racós.

Poniedziałek, 24 czerwca
08:00: Despertá we wszystkich dzielnicach biorących udział w Hogueras.
20:00: Misa Oficial de las Hogueras – Oficjalna Msza Święta w konkatedrze San Nicolás de Bari.
00:00: Wystrzał słynnej i widowiskowej palmy ze sztucznych ogni ze wzgórza Monte Benacantil, organizowany przez Pirotecnia Martí de Castellón, a następnie Cremá, czyli oficjalne podpalenie hogueras na placu plaza del Ayuntamiento. Następnie podpalenie reszty figur w każdej dzielnicy Alicante.

Od wtorku 25 czerwca do soboty 30 czerwca:
00:00 Międzynarodowy Konkurs Sztucznych Ogni „Concurso Internacional de Fuegos Artificiales” na plaży Playa del Cocó.

Plan występów:
Wtorek, 25 czerwca: grupa Pirotecnia Alpujarreña.
Środa, 26 czerwca: grupa Pirotecnia Pablo.
Czwartek, 27 czerwca: grupa Pirotecnia Hermanos Ferrández.
Piątek 28 czerwca: grupa Pirotecnia Hermanos Sirvent.
Sobota, 29 czerwca: grupa Pirotecnia Gironina.